LOAN BÁO TIN MỪNG BẰNG CUỘC SỐNG

Lm Nguyễn Hồng Giáo, dòng Phanxicô

ăm 2004 này, Giáo Hội Việt Nam cử hành Năm Thánh Truyền Giáo để kỷ niệm 470 năm Tin Mừng đuợc loan báo trên quê hương chúng ta, với mục đích tạ ơn Thiên Chúa về ân huệ đức tin và khơi dậy ý thức cũng như hoạt động truyền giáo nơi các thành phần Dân Chúa. Hoạt động truyền giáo thì có nhiều cách, nhưng có một cách rất căn bản, rất quan trọng mà hết mọi người Kitô hữu đều có thể làm và phải làm, là nêu lên chứng tá đời sống của mình cho người chưa biết Chúa, bởi vì truyền giáo hay truyền bá Phúc Aâm là nhiệm vụ của toàn thể Giáo Hội, tuy các thành phần không có cùng một trách nhiệm như nhau. Chứng tá bằng cuộc sống quan trọng đến nỗi ngay cả những người trực tiếp rao giảng Tin Mừng cũng không được miễn cho. Trong tông thư Sứ vụ Đấng Cứu Thế, Đức Gioan-Phaolô II quả quyết: "...Rõ ràng là không thể nào có sự công bố Tin Mừng thực sự, nếu các Kitô hữu không lấy đời sống mình làm chứng tá, đi đôi với sứ điệp mình rao giảng" (31).

Vậy thế nào là làm chứng cho Chúa?

Cuộc đời Kitô hữu thiết yếu là một cuộc đời làm chứng. Đức Kitô làm chứng cho Chúa Cha. Tới một mức trổi vượt trong cuộc sống, trong sự chết và trong sự phục sinh của Người. Rồi chính Người lại sai các môn đệ ra đi làm chứng cho Người tại Giêrusalem, khắp miền Giuđa và Samaria, và cho đến tận cùng trái đất. Chính nhờ chứng tá của các Tông Đồ truyền lại từ thời nọ qua thời kia mà ngày nay ta được đón nhận giáo lý Tin Mừng cứu độ. Thì đến lượt ta, ta cũng phải tiếp nối sứ mạng làm chứng cho Chúa Kitô. Chứng tá của các Tông Đồ luôn qui về điều căn bản này là: Đức Kitô đã chết và phục sinh và được đặt làm Chúa trên mọi loài, chính nhờ Người mà chúng ta được cứu độ. Trước Thượng Hội Đồng Do Thái cấm họ rao giảng Đức Kitô phục sinh, hai tông đồ Phêrô và Gioan đã khẳng khái đáp: "Phần chúng tôi, những gì tai đã nghe, mắt đã thấy, chúng tôi không thể không nói ra. " (Công Vụ 4, 20) Về sau chính thánh Gioan cũng viết: " Điều chúng tôi đã nghe, điều chúng tôi đã thấy tận mắt, điều chúng tôi đã chiêm ngưỡng, và tay chúng tôi đã chạm đến, đó là Lời sự sống. Quả vậy, sự sống đã được tỏ bày, chúng tôi đã thấy và làm chứng, chúng tôi loan báo cho anh em sự sống đời đời..." (Ga, thư I, ch. 1, 1-3).

Trước một toàn án, thông thường nhân chứng là người đã mắt thấy tai nghe, nay nói laiïi đúng như mình đã chứng kiến. Nhiệm vụ của họ chỉ có bấy nhiêu. Chứng nhân của Chúa cũng làm như vậy, và còn hơn nữa: họ là người không thờ ơ với điều mình biết và tin, họ tha thiết chia sẽ một chân lý mà mình say sưa và muốn cho kẻ khác cũng được biết, cũng yêu mến. Điều họ chia sẽ không phải chỉ là một lý thuyết nhưng tiên vàn là một lẽ sống mà chính họ đang thục nghiệm. Sức mạnh của lời chứng của họ trước tiên là ở chính nơi cuộc sống đó. Cuộc đời của Chúa Giêsu, của Gioan Tẩy Giả, của các Tông Đồ và vô số những nhà truyền giáo của Giáo Hội cho thấy chứng nhân khác với ông thầy dạy, hay một cán bộ, một nhà tuyên truyền như thế nào. Chứng nhân của Chúa thì coi cả cuộc đời mình là cuộc đời làm chứng, còn thầy dạy hay một cán bộ thì chỉ làm phận sự truyền đạt một tri thức, một lý thuyết trong những lúc nào đó mà thôi. Họ không đồng hoá cuộc đời mình với chức năng làm thầy giáo hay nhà tuyên truyền. Nhiều khi điều họ giảng dạy không ăn gắn gì và cũng chẳng quan hệ gì cho đời sống của họ. Đố với Kitô giáo chúng ta, chứng nhân s8ãn sàng chết cho điều mình rao giảng.

Thế nào là làm chứng bằng đời sống?

Những điều vừa nói trên đã cho thấy việc liên kết lời rao giảng với đời sống của người rao giảng có tầm quan trọng hàng đầu. Trong tông huấn Loan báo Tin Mừng, Đức Thánh Cha Phaolô VI quả quyết í nhất hai lần rằng phương thức thứ nhất để rao truyền Phúc Âm chính là làm chứng bằng một cuộc sống Kitô hữu đích thực (x. số 21 và 41). Xin diễn tả cách nôm na: anh nói đạo anh là đạo thật, đạo anh là con đường cứu độ, đạo anh không hạ giá con người trái lại hết sức đề cao, đạo anh chủ trương bác ái, công bình, hoà ình, liên đới v. v. , thì anh cứ sống như thế đi, rồi cúng tôi sẽ thấy mà tin.

Có ba cách làm chứng: nói, làm và sống. Hiệu năng nhất là cách thứ hai và thứ ba. Vì ai cũng biết nói thì dễ, làm khó hơn, và sống như mình nói lại càng khó hơn nữa. Chính việc làm và đời sống làm cho lời mình nói đáng tin hơn. Nhưng cả khi người ta chưa nói hay không thể nói, chưa làm hay không thể làm một số điều nào đó, thi người ta đã có thể sống điều mình xác tin và muốn chia sẽ. Cũng theo Đức Phaolô VI, làm chứng bằng cuộc sống, bằng hành động cụ thể là một cách rao giảng thầm lặng, không nghe được, nhưng thấy được và rất hữu hiệu, nhất là đối với con người thời nay vì hai lý do: một là vì thời nay (thời của khoa học thực nghiệm và của óc thực tiễn), người ta nhạy cảm với việc làm và dị ứng với lời nói và các học thuyết, hai là vì trong thế giới trần tục hoá ngày nay, như ở Việt Nam ta chẳng hạn, tôn giáo bị đẩy ra bên lề như chuyện riêng tư, thế nên không phải bất kỳ ở đâu và lúc nào người ta cũng có thể, hay nên trực tiếp rao giảng Tin Mừng. Năm 1937 Mahatma Gandhi, vị anh hùng dân tục Aán Độ nói với các nhà truyền giáo:" Hãy để cho đời sống các ngài nói với chúng tôi như đoá hoa hồng không cần ngôn ngữ, mà chỉ đơn sơ để cho hương thơm của mình toả lan. Cả người mù không nhìn thấy hoa hồng vẫn nhận ra được mùi thơm của nó. Hãy để chúng tôi nghĩ tới sự cao cả của nhân dân của các ngài khi họ toả hương thơm đời sống. Đối với tôi, đó là tiêu chuẩn duy nhất. Tất cả những gì tôi muốn họ làm là sống đời Kitô hữu chứ không phải chú giải nó. "

Vậy để loan báo Tin Mừng thuyết phục, người Kitô hữu phải sống thế nào cho cuộc đời mình trở thành đáng tin. Đới sống đáng tin thì tự nhiên lời nói cũng đáng tin. Làm tông đồ, rao giảng Phúc Aâm đặc biệt thích hợp cho ngày nay là làm cho đời sống Kitô hữ đáng tin. Như vậy toàn bộ cuộc sống ta đều phải "làm chứng": lời ăn tiếng nói, cách cư xử, giao tiếp, trong gia đình, ngoài xã hội, khi làm việc, khi vui chơi giải trí... Đối với người có ý thức truyền giáo thì nhất nhất việc gì, khía cạnh nào của đời sống họ cũng có thể là lời loan báo. Lời trách nặng nề nhất của người chưa biết Chúa đối với tín hữu công giáo có lẽ là: Người công giáo các anh (các chị) không mấy đáng tin; các anh (các chị) nói một đường làm một nẻo. Đức tin, giáo lý nghe thì thật hay nhưng không thấy đem lại cho xa õhội một cái gì thật sự tốt đẹp và mới mẻ". Lời phê bình đó có lẽ là quá đáng nhưng thiết tưởng ta chẳng cần cãi lý làm gì, hãy coi đó như một lời nhắc nhở để chúng ta nhìn lại cuộc sống "chứng tá" của mình. Xã hội này đang suy thoái trầm trọng về đạo đức: tham nhũng, thối nát, dối trá, bất công, xì ke ma túy, sa đoạ ... Ta có còn là men, là muối, là ánh sáng nữa không? Một câu hỏi nghiêm trọng không nên bỏ qua, nhất là trong Năm Thánh Truyền Giáo này.

9/6/04