GIOAN BAOTIXITA - ? GIỮA CUỘC ĐỜI

hi nói về Gioan Tẩy giả - vị tiền hô của mình, Chúa Giêsu đã nói: "Trong số phàm nhân đã lọt lòng mẹ, chưa từng có ai cao trọng hơn ông Gioan Tẩy Giả. Tuy nhiên, kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời còn cao trọng hơn ông" (Mt 11, 11).

Nhờ đâu mà Gioan tẩy giả đã trở thành người nhỏ nhất và cao trọng nhất? Nhờ đâu mà chính khi ông đã bị chém đầu, tên tuổi ông, hình bóng ông vẫn còn in đậm trong trí nhiều người Do thái (x. Mc 6, 14; 6, 28)? Cuộc đời ông quả là một dấu hỏi cho người cùng thời. Nói cách khác, Gioan Tẩy giả đã hoàn tất sứ vụ tiền hô của mình bằng chính việc ông trở thành dấu chấm hỏi giữa cuộc đời.

1. Gioan Tẩy giả - người có khả năng làm cho người khác "đặt câu hỏi".

Nếu ai đó đã một lần dừng chân nghiêng mình trên vành nôi của một trẻ sơ sinh say giấc ngủ, có lẽ đã chợt nảy câu hỏi trong đầu: trẻ này rồi sẽ thế nào? Dưỡng dục trẻ thơ thành người, các bậc cha mẹ và người thân đã trải qua kinh nghiệm vừa hy vọng vừa đợi chờ như thế.

Riêng với Gioan Tẩy giả, không chỉ là niềm hy vọng và đợi chờ một cách rất đời thường như các trẻ thơ khác. Khả năng trở thành dấu hỏi cho người khác, có thể coi, như là một huyền nhiệm, một dấu hiệu của ân sủng và sứ vụ trên cuộc đời của Gioan. Luca thuật lại cho chúng ta rằng, ngay trong ngày trẻ Gioan chịu cắt bì, không phải khi say ngắm trẻ sơ sinh này mà trước tất cả những gì đã xảy ra, bà con chòm xóm đã "để tâm suy nghĩ và tự hỏi: "Đứa trẻ này rồi ra sẽ thế nào đây?" (Lc 1, 66).

Huyền nhiệm này, vẫn còn mãi trên cuộc đời và sứ vụ của Gioan. Khi thi hành sứ vụ dọn đường của mình, câu hỏi: "Chúng tôi phải làm gì đây?" (Lc 3, 10. 12. 14) của đám đông dân chúng, của những người thu thuế, của anh em binh lính vẫn đang tiếp tục được đặt ra cho Gioan. Đối diện với ông, mọi người đang bị thôi thúc để đặt câu hỏi. Nói cách khác, thấy Gioan thi hành sứ vụ của mình, người ta không thể ngừng đặt những câu hỏi với ông về bản thân họ và về bản thân ông: "biết đâu ông Gio-an lại chẳng là Đấng Mê-si-a!" (Lc 3, 15).

Gioan đã hoàn tất sứ vụ của vị tiền hô khi ông đã làm cho người khác đặt câu hỏi với ông và với chính họ. Nhưng đâu là cách thức để Gioan trở thành dấu chấm hỏi giữa đời?

2. Gioan Tẩy giả - dấu hỏi giữa cuộc đời.

Với cách trình thuật của Mát-Thêu: "Ông Gio-an Tẩy Giả đến rao giảng trong hoang địa miền Giu-đê. . . Ông Gio-an mặc áo lông lạc đà, thắt lưng bằng dây da, lấy châu chấu và mật ong rừng làm thức ăn" (Mt 3, 1. 4), người thời đại hôm nay dễ liên tưởng đến đám thanh niên ngông cuồng, ngang tàng bất cần đời, thích chơi trội. . . thậm chí "tưng tửng". Nhưng, vào thời của ông, trong bối cảnh văn hóa Do Thái Giáo, cung cách của ông lại chính là dấu chấm hỏi cho mọi người.

"Sa mạc", "hoang địa" gợi lên cho người Do Thái cả một kinh nghiệm của dân tộc họ trong dòng lịch sử. Chính nơi hoang địa, nơi cha ông họ đã từng chịu thử thách, chịu thanh luyện, để có thể tìm kiếm và lắng nghe Thánh ý Chúa.

Gioan cũng không tìm cách gây ấn tượng bằng lối sống bất thường. Y phục ông mặc, thực phẩm ông ăn đã gợi lên cho dân hình ảnh những tiên tri xưa, hình ảnh của những người sám hối và chay tịnh.

Gioan đã trở nên dấu chấm hỏi vì ông đã sống lời rao giảng: "Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần." (Mt 3, 2) bằng chính cuộc sống ông.

Đàng khác, dân Do thái đã chờ đợi tiếng nói tiên tri từ 400 năm qua, Gioan đã đến không chỉ trong dáng vẻ một tiên tri mà ông còn xuất hiện để nói tiếng nói của tiên tri. Ông đã rao giảng bằng cả con tim của một tiên tri. Ông nói với những người Pha-ri-sêu và Xa-đốc đến chịu phép rửa rằng: "Nòi rắn độc kia, ai đã chỉ cho các anh cách trốn cơn thịnh nộ của Thiên Chúa sắp giáng xuống vậy? Các anh hãy sinh hoa quả để chứng tỏ lòng sám hối. Đừng tưởng có thể bảo mình rằng: 'Chúng ta đã có tổ phụ Áp-ra-ham.' Vì, tôi nói cho các anh hay, Thiên Chúa có thể làm cho những hòn đá này trở nên con cháu ông Áp-ra-ham. Cái rìu đã đặt sát gốc cây: bất cứ cây nào không sinh quả tốt đều bị chặt đi và quăng vào lửa" (Mt 3, 7-10).

Lời loan báo của Gioan không "lấp liếm", không lợi dụng "thừa nước đục thả câu", để lôi cuốn mọi người dừng lại với ông. Lời loan báo của ông khiêm hạ dẫn tới Đức Kitô: "Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá bỏ tội trần gian. Chính Người là Đấng tôi đã nói tới khi bảo rằng: Có người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi. . . Hôm sau, ông Gio-an lại đang đứng với hai người trong nhóm môn đệ của ông. Thấy Đức Giê-su đi ngang qua, ông lên tiếng nói: 'Đây là Chiên Thiên Chúa.' Hai môn đệ nghe ông nói, liền đi theo Đức Giê-su" (Lc 1, 30-31. 35-38).

Lời tiên tri khiêm hạ của Gioan đã đi vào tâm hồn người nghe. Vì thế, nó giải quyết được khát vọng họ đang thao thức mong chờ; đồng thời đặt họ trước sự lựa chọn.

Gioan tẩy giả là dấu chấm hỏi giữa đời. Một dấu chấm hỏi của trái tim đi đến trái tim. Một dấu chấm hỏi dành cho lương tâm của con người. Một dấu chấm hỏi cho những tâm hồn đang khao khát kiếm tìm Thiên Chúa.

3. Gioan tẩy giả - câu trả lời cho câu hỏi thời đại

Gioan không chỉ là người có khả năng "gây sốc" khiến cho mọi người đặt vấn đề. Gioan còn là người có khả năng giải đáp những vấn đề mà chính ông đã gợi mở cho con người.

Với đám đông dân chúng đến với ông đặt câu hỏi, câu trả lời của ông là: "Ai có hai áo, thì chia cho người không có; ai có gì ăn, thì cũng làm như vậy" (Lc 3, 11).

Với người thu thuế, ông mời gọi: hãy công bằng. "Đừng đòi hỏi gì quá mức đã ấn định cho các anh" (Lc 3, 13).

Với những người lính, ông nhắc nhở: hãy chấp nhận mình và anh em. "Chớ hà hiếp ai, cũng đừng tống tiền người ta, hãy an phận với số lương của mình. " (Lc 3, 14).

Câu trả lời của Gioan không mời gọi họ đi ra khỏi cuộc sống mình nhưng mời gọi họ làm cho cuộc sống mình tốt hơn.

Câu trả lời của Gioan còn là câu trả lời của một tâm hồn ngay chính, ý thức rõ sứ vụ của mình. Ôâng gợi lên điều cần phải gợi và trả lời điều cần trả lời một cách cương quyết, không quanh co.

Trong hoàn cảnh "tranh tối tranh sáng", khi "dân đang trông ngóng, và trong thâm tâm, ai nấy đều tự hỏi: biết đâu ông Gio-an lại chẳng là Đấng Mê-si-a! Ông Gio-an trả lời mọi người rằng: "Tôi, tôi làm phép rửa cho anh em trong nước, nhưng có Đấng mạnh thế hơn tôi đang đến, tôi không đáng cởi quai dép cho Người. Người sẽ làm phép rửa cho anh em trong Thánh Thần và lửa. Tay Người cầm nia rê sạch lúa trong sân: thóc mẩy thì thu vào kho lẫm, còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi. " Ngoài ra, ông còn khuyên dân nhiều điều khác nữa, mà loan báo Tin Mừng cho họ" (Lc 3, 15-18).

4. Gioan tẩy giả - người dám đặt câu hỏi

Trước khi là người loan báo, tiên tri là người được mời gọi để ở lại và lắng nghe. Và ngay cả khi thi hành sứ vụ, người tiên tri vẫn tiếp tục được mời gọi để lắng nghe. Gioan đã khởi sự loan báo sau khi đã lắng nghe tiếng của Đấng đã sai đi từ trong hoang địa. Con tim của ông là con tim lắng nghe để thấu hiểu và để thi hành. Chính bởi con tim đó mà Gioan đã nhiều lần phải đạt lại với đấng đã sai mình câu hỏi về sứ vụ được trao ban.

Mát-Thêu thuật lại rằng, khi thấy Chúa Giêsu đến xếp hàng lãnh nhận phép rửa của ông, Gioan đã bối rối, do dự. Chính trong phút bối rối ngập ngừng đó, Gioan đã phải đặt câu hỏi để xác định lại sứ vụ của mình: "Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi!" (Mt 3, 14). Và chỉ nghe nghe được lời đáp trả, "Gio-an mới chiều theo ý Người" (Mt 3, 15).

Là tiên tri cũng có nghĩa là chấp nhận bị thử thách, bị giam cầm, bị loại trừ. . . và thậm chí chịu "tử đạo". Các tiên trong dòng lịch sử của dân Chúa vẫn đang tiếp tục bị bách hại. Nhiều người, trong hoàn cảnh của bách hại, đã không đủ sức chịu đựng. Họ đã phải trải qua những thách đố từ thể thể xác tới tâm hồn. Một cuộc chiến giằng co và xâu xé tâm hồn những tiên tri. Gioan tẩy giả cũng đã từng trải qua kinh nghiệm đau thương này. Nhưng ông, dù một chút nghi ngờ vẫn không nao núng và đi trọn hành trình sứ vụ. Bởi ông đã dám quay lại để "chất vấn" chính Thiên Chúa về sứ vụ của mình; thậm chí, "chất vấn" chính Ngài nữa: "Thầy có thật là "Đấng phải đến" không, hay là chúng tôi còn phải đợi ai khác?" (Lc 7, 20)

Một lần nữa, câu trả lời của Thiên Chúa đã giúp ông hòan tất sứ vụ của mình.

Kết:

Chúng ta không thể vào hoang địa như Gioan tẩy giả, cũng không thể ăn mặc như ông, cũng không thể sống "lập dị" như Gioan giữa thế giới hôm nay. Nhưng, chúng ta vẫn được mời gọi chấp nhận "lội ngược dòng" trong chính đời sống. Chúng ta đã và đang tiếp tục được mời gọi để thinh lặng lắng nghe và để lên tiếng. Chúng ta vẫn đang tiếp tục được Ngài mời gọi trở thành dấu chấm hỏi cho mọi người và trở thành người giải đáp những câu hỏi của con người mọi thời.

Một Đức Giêsu nhập thể trong dáng vẻ "dấu chấm hỏi" của một trẻ tho quắp co lạnh lẽo. Một Gioan tẩy giả đã hoàn tất sứ vụ dọn đường cho Ngài bằng cách trở nên "dấu chấm hỏi giữa đời". Một "mật mã Da Vinci". Một "Phúc âm Giuđa", "một điệu nhảy cuối cùng". . . đã và đang trởp thành những dấu hỏi đối với những tâm hồn đang bối rối và nghi ngờ. Phần chúng ta, những "dấu chấm hỏi giữa đời" hôm nay vẫn đang là thách đố cho mỗi người Kitô hữu, cho thế giới. Thế giới hôm nay sẽ chỉ nhận được câu trả lời khi mỗi Kitô hữu đã hoàn tất câu hỏi của chính mình: là kitô hữu, tôi là ai? tôi sẽ làm gì?

Giuse Têrêsa Trần Anh Thụ