Linh Mục TRẦN QUÝ THIỆN

V

ới những ngày này, chúng ta đang sống những ngày chót của năm dương lịch 2000, của thế kỷ XX và cũng của thiên niên kỷ thứ hai. Cũng như những năm trước đây, tất cả những dữ kiện lịch sử này sẽ đi vào quá khứ và không bao giờ trở lại nữa. Năm cũ qua đi, năm mới sẽ đến. "Qua đi" và "sẽ đến" cho chúng ta ý niệm về thời gian, và thời gian được hình thành do ba yếu tố: quá khứ, hiện tại và tương lai.

Nhưng ý niệm về thời gian cũng nhắc nhở chúng ta về thân phận con người, vì cuộc sống con người được thể hiện trong không gian và thời gian. Không gian thì mênh mông bao la hoặc thu nhỏ trong diện tích nhỏ hẹp. Còn thời gian thì dài hay ngắn tùy theo tuổi thọ mỗi người. Thân phận con người lại luôn gắn chặt với vui buồn trong cuộc sống, với những thành công hay thất bại, với những hân hoan hoăïc khổ đau của cuộc đời.

Những ngày cuối năm thường là thời điểm thuận lợi để chúng ta nhìn lại cuộc sống chính mình. Nhìn lại chính mình để tìm hiểu những ưu khuyết điểm của mình. Nhìn lại chính mình để nhận thức những trách nhiệm, những bổn phận phải vuông tròn. Nhìn lại chính mình để tự nhận những hạn chế, những bất lực, những yếu kém của thân phận con người. Không ai là người hoàn toàn như vàng thập thành. Không ai là con người trường sinh bất tử. Tiếng khóc chào đời luôn gắn liền với hơi thở cuối cùng của cuộc sống. Ðiều đáng quan tâm nhất là ta đã sống thế nào và đã làm gì để giúp cho người và cho đời.

BỘ SÁCH LỊCH SỬ LOÀI NGƯỜI.

Trong kho tàng văn hóa phong phú của Trung Quốc, người ta đọc thấy một câu truyện răn đời sau đây: Ngày xửa ngày xưa có một vị hoàng đế, tuổi đã quá bát tuần, mà vẫn chưa đọc được một quyển sách nào của các bậc thánh hiền. Bộ sách mà nhà vua thèm khát được đọc là Bộ Sách Lịch Sử Loài Người.

Nhưng khốn nỗi cuộc đời nhà vua, từ mái đầu xanh đến lúc tóc đã bạc phơ, răng đã long, không lúc nào được rảnh rỗi thư nhàn. Cuộc đời nhà vua luôn luôn sống trên lưng ngựa, nằm sương gối tuyết trên bãi chiến trường của thời chinh chiến loạn lạc. Nay chinh phục nước này, mai ngăn chặn nước kia xâm lăng. Ðôi mắt của nhà vua chỉ nhìn thấy có gươm giáo và máu lửa. Nhà vua rất ân hận vì trong suốt cuộc đời chưa có hân hạnh được đọc một trang sách của các bậc thánh hiền.

Nay chiến tranh đã tạm yên, đất nước đã thanh bình. Nhà vua muốn dành thời gian còn lại để đọc cho kỳ được Bộ Sách Lịch Sử Loài Người, để tìm hiểu xưa nay con người sống để làm gì, chết đi về đâu?! Nhưng phiền một nỗi, tuổi của nhà vua đã quá cao, mà bộ sách lại quá dầy. Biết sức mình không thể đọc hết bộ sách, nhà vua ra lệnh cho viên quan ngự sử làm thay mình công việc khó khăn ấy. Với sự giúp đỡ của một ủy ban 50 ngườiø, viên quan ngự sử bắt đầu miệt mài đọc sách.

Sau 10 năm cắm cúi đọc, viên quan ngự sử và ủy ban đã có thể tóm tắt Bộ Sách Lịch Sử Loài Người thành 10 cuốn và mang vào triều đình dâng lên nhà vua. Nhưng vừa nhìn thấy 10 cuốn sách và đo lường tuổi tác sức khỏe của mình, nhà vua lại cảm thấy không còn đủ sức đọc hết bộ sách, dù đã được rút ngắn thành 10 cuốn!! Nhà vua bèn ra lệnh cho viên quan ngự sử và ủy ban tiếp tục làm việc thêm một thời gian nữa.

Sau 5 năm làm việc thêm, viên quan ngự sử và ủy ban đã tóm lược Bộ Sách Lịch Sử Loài Người thành 5 cuốn. Nhưng khi ủy ban và viên quan ngự sử mang 5 cuốn sách vào cung ra mắt nhà vua thì cũng chính là lúc nhà vua đang hấp hối trên giường bệnh. Biết mình không còn sống bao lâu, cũng không thể nào đọc được dù chỉ một trang sách, nhà vua mới thều thào nói với viên quan ngự sử hãy tóm tắt Bộ Sách Lịch Sử Loài Người chỉ trong một câu thôi.

Lúc đó viên quan trưởng ban tu sử mới tâu trình nhà vua như sau: "Hạ thần xin vâng mệnh. Lịch Sử Loài Người từ khai thiên lập địa đến giờ là con người sinh ra để khổ rồi chết!! " Nhà vua gật đầu... Ðôi môi khô héo của nhà vua bỗng nở một nụ cười mãn nguyện rồi tắt thở!! Giữa lúc ấy, viên quan ngự sử cũng nấc lên mấy tiếng rồi trút hơi thở cuối cùng!!

NHỮNG SUY TƯ CUỐI NĂM 2000.

Chúng ta đang sống những ngày cuối năm dương lịch 2000. Nhìn lại một năm sắp qua, với biết bao nhiêu biến cố vì khổ đau, bệnh tật, tai nạn, động đất, lũ lụt, chiến tranh, chết chóc đã xảy ra với loài người cũng như cho gia đình và bản thân, có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng đi đến kết luận bi quan như viên quan ngự sử của nhà vua trong câu truyện răn đời trên đây: "Con người sinh ra để khổ rồi chết!"

Ðiểm qua những biến cố lớn đã xảy ra trên thế giới và tại Hoa Kỳ trong năm 2000, một nhóm chuyên gia bình luận thời sự và những ký giả hàng đầu Mỹ đã tổng kết, chấp thuận và công bố trên tuần báo Time, số đặc biệt Ðại lễ Giáng Sinh, một số những biến cố nổi bật nhất trong các lãnh vực tôn giáo, chính trị, xã hội. Nhưng trong phạm vi một bài báo chúng tôi chỉ xin lược tóm một số biến cố hàng đầu sau đây:

a) Ðối với thế giới:

1.- Biến cố tôn giáo lớn nhất trong năm 2000 là sự kiện Tòa Thánh Vatican mừng Năm Thánh 2000 với sự hướng ứng của trên một tỷ 300 triệu giáo dân khắp thế giới. Ngày thứ năm 21 tháng 12, 2000, Ðức Thánh Cha đã đánh giá lại toàn bộ các sinh hoạt trong Năm Thánh với nhận định rằng: Quảng Trường Thánh Phêrô tại Tòa Thánh Vatican trong Năm Thánh 2000 đã trở thành một bức tranh thu nhỏ của toàn thể nhân loại, với tổng kết trên 30 triệu người khắp nơi đến hành hương. Trong cuộc họp với các phụ tá trong Giáo Triều Vatican, Ðức Thánh Cha đã nhắc lại những biến cố đáng ghi nhớ của Năm Thánh 2000 đã khai mạc ngày Ðại Lễ Giáng Sinh năm 1999 và sẽ kết thúc vào ngày Ðại Lễ Hiển Linh 6 tháng 1, 2001 với nghi thức đóng Cửa Thánh tại đền thờ Thánh Phêrô.

Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nhận định: "Năm nay, hơn bao giờ hết, quảng trường Thánh Phêrô đã là một bức vi ảnh phản ảnh những trạng huống của nhân sinh. Quảng trường Thánh Phêrô đã là nơi tụ tập của người trẻ và người già, của người tàn tật và các gia đình, của các nhà nghệ sĩ và các lực sĩ, của các chính trị gia và những ký giả báo chí, của các Giám Mục, Linh Mục và tu sĩ nam nữ khắp thế giới." Nhắc đến Ðại Hội Giới Trẻ Thế Giới Ðức Thánh Cha xúc động nói: "Không phải vì số đông người trẻ khắp thế giới tham dự, nhưng chính vì thái độ hoán cải cá nhân và sự thành tâm tìm kiếm chân lý nơi Thiên Chúa."

Ðức Thánh Cha cũng nhắc đến những chặng đường hành hương của Ngài trong năm 2000 lần đầu tiên xảy ra trong lịch sử, tại những địa danh lưu dấu những kỷ niệm Ơn Cứu Ðộ. Và trước bức tường than khóc tại cổ thành Giêrusalem, Ngài đã đã để lại trong một kẽ đá lời cầu nguyện xin ơn tha thứ cho những đau khổ mà những người theo Chúa đã gây ra cho anh chị em Do Thái.

Trong Năm Thánh, Ðức Thánh Cha đặc biệt hài lòng với những nỗ lực đáng ca ngợi của Hội Ðồng Giáo Hoàng về Công Lý và Hòa Bình và sự đáp lại cách quảng đại của các nhà lãnh đạo trên thế giới, trước lời kêu gọi cấp bách phải tha nợ và giảm nợ cho các nước nghèo. Tha nợ và giảm nợ là một trong những cử chỉ bác ái có ý nghĩa trong Năm Thánh. Ngài cũng cám ơn các nhà lãnh đạo các quốc gia đã giúp đỡ Tòa Thánh đạt được các mục tiêu trong Năm Thánh, đặc biệt các vị nguyên thủ quốc gia đã lắng nghe lời xin ân xá tha thiết và triền miên của Ngài cho các tù nhân. Ðức Thánh Cha cũng đau đớn thấy tình trạng chiến tranh, xung đột bạo lực, chà đạp nhân quyền, bất công vẫn còn tiếp diễn trên thế giới, làm cho những ngày mừng Ðại Lễ Giáng Sinh năm nay không thể tổ chức được tại thị trấn Be Lem. Ngài cũng không quên công khai lên án nền văn hóa sự chết và tất cả các hình thức chà đạp phẩm giá con người.

2 - Biến cố chính trị quốc tế trọng đại nhất đã xảy ra trong năm 2000 làm thế giới vô cùng kinh ngạc và các cường quốc đặc biệt quan tâm là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa hai nhà lãnh đạo Nam Bắc Hàn. Sau 50 năm chia cắt và thù nghịch, từng đổ nhiều máu trên chiến trường, từng chia rẽ hàng triệu gia đình, hố sâu chia rẽ quá lớn đến nỗi hiện nay đôi bên vẫn còn duy trì hàng trăm ngàn tay súng tại hai phía ngang lằn ranh phi quân sự vĩ tuyến 38, theo lời yêu cầu của nhà lãnh đạo Nam Hàn, lãnh tụ Bắc Hàn Kim Chính Nhật đã đón tiếp Tổng Thống Nam Hàn Kim Ðại Trọng tại Thủ đô Bình Nhưỡng trong ba ngày 13 đến 15 tháng 6 năm 2000.

Giữa tình hình căng thẳng hiện nay, cuộc họp Thượng Ðỉnh Lịch Sử giữa hai nhà lãnh đạo Nam Bắc Hàn đã mang một ý nghĩa sâu sắc và khích lệ, chẳng những với nhân dân hai miền Nam Bắc Hàn và với cả dư luận các quốc gia trên thế giới. Bộ trưởng Văn Hóa Du Lịch Nam Hàn Park Jie Won đã nhận định: "Không ai kỳ vọng một kết quả nhiệm màu qua cuộc họp thượng đỉnh này, nhưng chỉ riêng sự kiện hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau với nụ cười niềm nở để các phóng viên quốc tế chụp hình cũng đủ là một phép lạ. Và tự tấm hình này đã là một thông điệp lớn cho hòa bình thế giới."

Hầu hết các cơ quan truyền thông quốc tế, các hãng thông tấn lớn như Reuters, AP, AFP, CNN, các nhật báo lớn trên thế giới đều đưa tin và bình luận sự kiện lịch sử vô tiền khoáng hậu của năm 2000 này. Hãng Reuters viết như sau: "Hai nhà lãnh tụ Bắc Hàn Cộng sản và Nam Hàn Tư bản đã chấm dứt 50 năm đối đầu và họ đã thề quyết tâm cùng nhau hoạt động, để làm dịu bớt tình hình căng thẳng của thời chiến tranh lạnh trên bán đảo Triều Tiên bị chia cắt."

Có thể nói tất cả tâm tình thiện chí của Tổng Thống Nam Hàn Kim Ðại Trọng để tiến tới thống nhất hai miền Nam Bắc đã được bộc lộ trong những lời tâm huyết khi ông kêu gọi sự hợp tác của nhà lãnh tụ Bắc Hàn: "Dân tộc Triều Tiên là Một. Chúng ta cùng chung một vận mạng. Không có việc gì chúng ta không làm được, nếu chúng ta kiên trì nỗ lực với thành tâm và kiên nhẫn. Ðã đến lúc 70 triệu người dân Triều Tiên phải được hàn gắn vết thương, mà họ đã gây cho nhau và xua đuổi đi nỗi hãi hùng của chiến tranh trên lãnh thổ chúng ta."

Và kết quả cụ thể ý nghĩa nhất của biến cố chính trị năm 2000 này là cuộc hội ngộ của 200 gia đình Nam Bắc Hàn ngày 15 tháng 8 năm 2000 và cuộc gặp gỡ lần thứ hai vào đầu tháng 12 năm 2000 của 200 gia đình khác đã diễn ra trong không khí vô cùng xúc động. Từ sau năm 1953 chiến tranh Triều Tiên kết thúc với việc chia đôi đất nước, mọi người đều mong chờ giây phút được gặp lại người thân, có thể đó là cha mẹ hoặc vợ chồng anh chị em. Khi gặp lại nhau rất nhiều ngước đã khóc nức nở, vì ngoài nỗi đau khổ xa lìa thân nhân, họ còn phải chịu đựng cả một thời gian xa cách trên 50 năm. Có người đã 75 tuổi không thể ngờ là mình còn có cơ hội gặp lại cha mẹ già nay đã trăm tuổi. Có người cha chạy trốn chế độ miền Bắc, bây giờ mới có dịp gặp lại đứa con và chỉ biết xin lỗi con. Ước tính có tới 7,7 triệu người dân Nam Triều Tiên còn thân nhân miền Bắc mà họ chưa có dịp gặp lại!!

b) Ðối với Hoa Kỳ:

Ðối với nhân dân Mỹ, biến cố chính trị lớn nhất trong năm 2000 là cuộc bầu cử Tổng Thống ngày 7 tháng 11, 2000. Trước đó không một nguời nào có thể nghĩ rằng cuộc tranh chức Tổng Thống Hoa Kỳ năm nay lại có quá nhiều lôi thôi rắc rối như vậy. Nhân dân Mỹ sốt ruột, chán nản, bàn ra tán vào, vì sau ngày bầu cử vẫn chưa biết ai sẽ là tổng thống!! Phải chờ 36 ngày sau, ngày 12 tháng 12, 2000, khi Tối Cao Pháp Viện Liên Bang công bố quyết định bác bỏ không công nhận quan điểm và việc làm của Tối Cao Pháp Viện tiểu bang Florida, mọi người mới thở phào nhẹ nhõm!!

Trường hợp ông Al Gore hơn phiếu phổ thông nhưng lại thua ông Bush phiếu cư tri đoàn không phải là trường hợp duy nhất trong lịch sử bầu cử của Hoa Kỳ. Nó đã từng xảy ra năm 1800 giữa hai ông Thomas Jefferson và ông Aaron Burr. - Năm 1824 là năm bầu cử gay cấn nhất, ông Andrew Jackson thắng ông John Quincy Adams cả phiếu phổ thông lẫn phiếu cử tri đoàn. Ông Jackson có 99 phiếu cử tri đoàn, còn ông Adams có 84 phiếu. Nhưng khi bỏ phiếu, cử tri đoàn đã bỏ phiếu cho ông Adams nhiều hơn, nên ông Adams lên làm Tổng Thống, còn ông Jackson bị tuột dù. Tuy nhiên lúc đó ông Jackson không kiện cù cưa như ông Al Gore hiện nay. Bốn năm sau, ông Jackson ra tranh cử lại và thắng luôn hai nhiệm kỳ.

Chuyện lạ nhất trong lịch sử bầu cử tại Hoa Kỳ, chưa bao giờ xảy ra, là việc ông Al Gore đòi kiểm phiếu cù cưa rất nhiều lần làm nản lòng người dân và tạo nên chia rẽ giữa các thành phần ủng hộ gà nhà của mình!! Thật là buồn cười và không có tinh thần mã thượng quân tử trong tư cách của ứng cử viên Al Gore đòi đếm đi đếm lại bằng tay trong một đất nước nổi tiếng nhất thế giới về khoa học kỹ thuật và đứng đầu thế giới về khoa điện toán!!

Một cuộc thăm dò mới đây cho biết 80 % dân chúng Mỹ đã nghĩ rằng Tối Cao Pháp Viện tiểu bang Florida đã đặt chính trị lên trên luật pháp. - Tục giao pháp lý thường có câu: "Chính trị đi vào pháp đình thì Công Lý đội nón ra đi!!". Thay vì xét xử theo luật, Tối Cao Pháp Viện Florida đã tự ý viết lại luật bầu cử, sau khi việc bầu cử đã kết thúc!! Chuyện này vừa vi phạm thẩm quyền của Tòa Tối Cao vừa hết sức khôi hài!! Vì thế chúng ta không ngạc nhiên khi thấy phán quyết ngày 12 tháng 12, 2000, Tối Cao Pháp Viện Liên Bang đã loại bỏ toàn bộ phán quyết dày 43 trang của Tối Cao Pháp Viện Florida.

Nếu ứng cửû viên Al Gore muốn kiểm phiếu lại bằng tay, phải kiểm lại tất cả 63 quận trong toàn tiểu bang Florida, chứù không thể chỉ xin kiểm lại nơi những quận nào có lợi cho mình, vì làm như thế là không công bằng. Nếu chỉ kiểm lại bằng tay 4 quận có đông cử tri da đen thường bỏ cho đảng Dân Chủ, có thể ông Gore sẽ thắng. Nhưng nếu kiểm lại toàn bộ 63 quận, ông Bush vẫn thắng ông Gore!! Tóm lại hai phán quyết của Tối Cao Pháp Viện Florida là hai phán quyết hoàn toàn sai trái, vừa xâm phạm quyền làm luật của quốc hội, vừa xâm phạm quyền của hành pháp, vừa vi phạm thẩm quyền xét xử của mình và vừa vi phạm cả luật pháp lẫn hiến pháp. Tục giao pháp lý có câu: Thẩm phán được hướng dẫn bởi luật pháp, còn nhà chính trị được hướng dẫn bởi lợi ích thực tế. Làm thẩm phán mà để bị hướng dẫn bằng chính trị thì không còn công lý nữa!!