MỘT THOÁNG PARISLinh Mục TRẦN QUÝ THIỆN
rnest Miller Hemingway (1899 - 1961), một tiểu thuyết gia danh tiếng người Mỹ, mà cuộc đời đã xê dịch rất nhiều, đã từng viết: "Thế giới mà chúng ta đang sống khác nào một pho sách vĩ đại, muốn tìm hiểu và thưởng thức những vẻ đẹp của nó, cần phải đi du lịch đây đó, nếu không chúng ta là những người chỉ biết đọc một trang trong pho sách vĩ đại ấy". Quả thật, nhờ du lịch là một phương pháp hữu hiệu nhất mà con người có thể khám phá được những cái hay cái đẹp cũng như được thưởng thức những nét quyến dũ của thiên nhiên trong thế giới mà chúng ta đang sống. Sau đó với kinh nghiệm của một con người từng bôn ba lặn lội trên đất Pháp, Ernest Miller Hemingway đã ân cần giới thiệu với chúng ta Thủ đô Paris, được coi là Kinh Thành Ánh Sáng (Cité de la Lumière), đã viết tiếp: "Người ta không thể nào thưởng thức những nét đẹp, những nét quyến dũ của Paris, nhưng chỉ những ai từng sống nơi đó mới có thể so sánh và phân biệt Paris với những đô thị khác trên thế giới. Và sau khi đã đặt chân đến đó, mọi người có thể coi Paris như quê hương thứ hai của chính mình." Trong bộ sách giới thiệu các tuyến du lịch do hãng du lịch quốc tế Frommers phát hành đã đề nghị với chúng ta: "Nếu trong suốt cuộc đời, bạn chỉ có thể viếng thăm một thành phố duy nhất trên thế giới, chúng tôi khuyên bạn nên làm một chuyến du lịch đến Thủ Ðô Paris, vì mỗi năm có trên 40 triệu du khách trên khắp thế giới đã đặt chân đến đô thị hoa lệ này." Qua những lời giới thiệu ân cần đó, Phái đoàn Hành Hương Năm Thánh chúng tôi đã quyết định đến viếng thăm Thủ đô Paris, trước khi thực hiên cuộc Hành Hương Rôma, Kinh Thành muôn thuở.- Và hôm nay, chúng tôi xin được hân hạnh ghi lại những hình ảnh và một vài cảm nghĩ cống hiến quý độc giả qua bài viết: Một Thoáng Paris. MỘT THOÁNG PARISÐúng 10 giờ 30 tối thứ sáu 3 tháng 3, 2000, chuyến bay Air France mang số 027 cất cánh dời phi trường quốc tế Dulles Washington International Airport đi vào bầu trời đầy trăng sao, để từ từ bay trên độ cao 18,000 m (54,000 feet). Chiếc phản lực cơ Airbus A 340, tương đương với Boeing B 777, đã trải dài đôi cánh bay thẳng đến thành phố New York, từ đây vượt qua Ðại Tây Dương, băng qua bầu trời Anh quốc để đúng 7 giờ 25 phút sau, tức 11 giờ 50 trưa thứ bảy 4 tháng 3, 2000 hạ cánh tại phi trường quốc tế Charles De Gaulle. Hai Thủ đô Hoa Thịnh Ðốn và Ba Lê chỉ cách xa nhau 6,200 km theo đường chim bay và khác nhau 6 múi giờ. Ðặt chân đến phi trường quốc tế Charles De Gaulle, một tấm bảng "Welcome To Paris" được đăït trước bước đi của du khách, gần 300 hành khách và chúng tôi được những cô nàng tiếp tân hàng không phi trường xinh đẹp chào đón rất điệu nghệ lịch sự theo đúng phong cách của người dân Paris. Một Thoáng Paris bắt đầu từ đây! Vì chúng tôi chỉ lưu lại Thủ đô nước Pháp hai ngày trước khi tiếp tục hành trình đến Thủ đô Rôma. Ðối với bản thân chúng tôi, Pháp Quốc hay Thủ Ðô Paris không có chi xa lạ, tuy là lần đầu gặp gỡ nhưng như đã quen biết nhau từ lâu! Cách đây trên nửa thế kỷ, trong thập niên 1940, lúc còn là học sinh tiểu học và trung học, vì hoàn cảnh đất nước thời đó đang sống dưới chế độ Pháp thuộc, chúng tôi đã phải theo học chương trình Pháp với tất cả các môn văn chương, toán, sử địa, y hệt mẫu quốc với Pháp ngữ làm chuyển ngữ. Mãi sau này với Chính phủ Trần Trọng Kim, chương trình học mới dần dần được Việt Hóa. Do đó một Thoáng Paris là thời gian chúng tôi có dịp trắc nghiệm vốn liếng Pháp ngữ xa xưa với những kiến thức đã được biết về Paris và nước Pháp. Theo sử sách, nước Pháp là một quốc gia cổ kính xuất hiện từ thời Paleolithic, với một lịch sử lập quốc lâu đời từ năm 600 trước Công Nguyên. Tổ tiên của người Pháp là người Celt, sau gọi là người Gaulois. Người Hy Lạp và người Phênicê đến định cư tại đây, dọc theo bờ Ðịa Trung Hải, mà ngày nay là thành phố cảng Marseille. Vào năm 57- 52 trước Công Nguyên, Hoàng đế La Mã Julius Caesar đem quân đến chiếm miền đất gọi là Gallia Narbonensis nay là nước Pháp và thiết lập một thành phố tên là Lutetia như một chiến hào nằm trên dòng sông Seine mà ngày nay mang tên Paris. Lịch sử nước Pháp đã trải qua nhiều thời đại thăng trầm: Từ Hoàng Ðế Charlemagne Ðại Ðế (Charlemagne Le Grand 742 - 814), đến thời Phong Kiến với Vua Louis XIV (1643 - 1715), mệnh danh là The Sun King (Le Roi Soleil) là thời đại thịnh đạt nhất trong nhiều lãnh vực, đặc biệt lãnh vực Văn Chương Văn Hóa Nghệ Thuật, được coi như Trung Tâm của Thế giới Âu Tây thời đó. Một biến cố có tính quốc tế xảy đến: Ngày 14 tháng 7 năm 1789, cuộc Cách Mạng Pháp bùng nổ, dân chúng phá ngục Bastille, nêu cao những tư tưởng "Tự Do, Bình Ðẳng, Thân Hữu" (Liberté, Egalité, Fraternité) sau này những tư tưởng lớn này đã trở thành mẫu mực cho các cuộc cách mạng khác noi theo. Ðệ Nhất Cộng Hòa được thành lập từ đây. Trong lịch sử nước Pháp, người ta không thể nào không nhắc đến tên tuổi một vị đại tướng bách chiến bách thắng, được người Pháp hãnh diện coi như vị Anh Hùng của Dân Tộc, vì đã chiến thắng phần lớn Âu Châu, đó là Ðại Tướng Napoléon Bonaparte (1769 - 1821). Hiện nay nước Pháp được điều hành với nền Ðệ Ngũ Cộng Hòa, do người hùng Ðại Tướng Charles De Gaulle (1890 - 1970) thiết lập. Và đương kim Tổng Thống Pháp hiện nay là ông Jacques Chirac. Về diện tích lãnh thổ: đối với thế giới, Pháp Quốc chỉ là một quốc gia tương đối nhỏ, diện tích lãnh thổ chỉ bằng 80 % diện tích tiểu bang Texas của Hoa Kỳ, với 547,030 cây số vuông, tương đương với 212,741 squares miles. Nhưng đối với đa số các nước Âu Châu khác, nước Pháp lại là một nước lớn, nhiều tài nguyên, nhiều thắùng cảnh thiên nhiên và những di tích lịch sử cổ kính, đất cát phì nhiêu với những cánh đồng lúa mì và những trang trại trồng nho bạt ngàn, nhờ những dòng sông Rhin, Rhône, Garonne, Loire, Seine tạo nên nhữïng vùng đồng bằng màu mỡ. Một ngọn núi thật thơ mộng nằm giữa biên giới ba nước Pháp, Ý và Thụy Sĩ là ngọn núi Mont Blanc, cao vút 4,810 m, quanh năm tuyết phủ. Về Văn hóa, Kinh tế, Chính trị, người dân Pháp luôn tự hào về Truyền Thống Văn Minh lâu đời của họ, nơi phát xuất những tư tưởng triết học, dân chủ tiến bộ nhất thế giới. Dân số nước Pháp là 58,978,172 người. Ðời sống người dân khá cao, tổng sản lượng quốc gia năm 1999 là 1,32 tỷ tỷ (trillion) mỹ kim, quân bình cho mỗi người dân (per capita) là 22,700 mỹ kim. Ngoài Thủ Ðô Paris, với 9,469,000 cư dân, là Trung Tâm của hầu hết các sinh hoạt Chính trị, Văn hóa, Khoa Học, Nghệ Thuật, nước Pháp còn có những thành phố lớn nổi tiếng khác như Marseille, Lyon, Toulouse, Nice, Strasbourg, Nante, Bordeaux v.v. Trên lãnh vực tôn giáo, nước Pháp được coi như một quốc gia toàn tòng công giáo với những địa danh công giáo nổi tiếng khắp thế giới như Ðại Vương Cung Thánh Ðường Notre Dame de Paris, Trung Tâm Hành Hương Lourdes, Vương Cung Thánh Ðường Lisieux, Chartres, Sacré Coeur, Reims v.v.. Trên thế giới hiện nay, có lẽ Pháp Quốc là một quốc gia còn có nhiều lãnh thổ thuộc địa nhất, vẫn liên hệ nhiều hay ít với mẫu quốc về chính trị, kinh tế, văn hóa như Quần Ðảo Guadeloupe; Lãnh Ðịa Guyna Thuộc Pháp (French Guiana); Quần Ðảo Martinique; Quần Ðảo Réunion; Tân Thế Giới New Caledonia; Quần Ðảo Polynesia Thuộc Pháp (French Polynesia); Lãnh Ðịa Southern & Antartic Lands, miền Nam Ấn Ðộ Dương; Quần Ðảo Vallis & Futuna Islands, cực Nam Thái Bình Dương; Lãnh Ðịa Mayotte thuộc ẤÙn Ðộ Dương và Quần Ðảo St Pierre & Miquelon, phía Bắc Mỹ Châu. Theo sự hướng dẫn của hãng du lịch quốc tế Frommers, nếu chỉ có thể thăm viếng Paris hai ngày, du khách nên tham quan các di tích lịch sử và những thắng cảnh vào bậc nhất của thủ đô này là Ðại Vương Cung Thánh Ðường Notre Dame de Paris; Khải Hoàn Môn (Arc de Triomphe); Tháp Eiffel (Tour Eiffel); Ðiện Elysées (Palais d?Elysées) và thả bộ dọc theo Ðại Lộ Champs-Elysées. Chúng tôi xin được hân hạnh mời quý độc giả đến thăm các thắng cảnh lịch sử trên qua Một Thoáng Paris dưới đây: Ðại Vương Cung Thánh Ðường Paris được coi như trái tim của Kinh Thành Paris và ngay cả nước Pháp, nằm trên những trục lộ giao thông chính từ Thủ Ðô tỏa ra khắp miền đất nước. Mọi người dân Pháp, dù công giáo hay không, đều hãnh diện về công trình kiến trúc độc đáo này, vì đây là một phối hợp thần kỳ về các vật liệu xây cất như đá, gỗ và kiếng với âm thanh và ánh sáng. Ðại Vương Cung Thánh Ðường này được khởi công xây cất từ năm 1163, nghĩa là cách đây trên 8 thế kỷ, dưới sự điều hành của một kiến trúc sư thiên tài, ông Viollet Le Duc. Và qua các thế kỷ sau, được hàng trăm kiến trúc sư, kỹ sư danh tiếng nhất nước Pháp tiếp tay đưa công trình kiến trúc có một không hai này đến hoàn mỹ như hiện nay. Ngay bên ngoài mặt tiền thánh đường, ngày nay du khách có thể đọc thấy trên một bia đá cẩm thạch lớn lưu niệm nói về lịch sử ngôi thánh đường như sau: "Năm 1163, dưới thời Ðức Giáo Hoàng Alexandre III và dưới triều Hoàng Ðế Louis VII, Ðức Cha Maurice De Sully, Tổng Giám Mục Paris, đã khởi công kiến thiết Vương Cung Thánh Ðường này để dâng kính Ðức Trinh Nữ Maria, dưới danh hiệu là Notre Dame De Paris". Nhưng nếu phải nói đến nguồn gốc lịch sử thánh đường thì đây là Vương Cung Thánh Ðường thứ Ba được xây cất cũng trên địa điểm này. Ngôi thánh đường thứ nhất được xây cất thế kỷ thứ V, dâng kính thánh Etienne, nhưng sau đó bị phá hủy. Ngôi thánh đường thứ hai kiến thiết thế kỷ thứ VII, dâng kính Ðức Mẹ, sau cũng bị người Normands tiêu hủy. Ðịa điểm kiến thiết Ðại Vương Cung Thánh Ðường tọa lạc trên một vị trí rất đặc biệt, giữa Trung Tâm Thủ Ðô Paris, nối liền hai đảo nhỏ của dòng sông Seine thơ mộng là Ile de la Cité và Ile Saint Louis, một ông vua nổi tiếng đạo đức thánh thiện của nước Pháp. Có thể nói tất cả những biến cố lịch sử lớn của Thủ Ðô Paris và của nước Pháp đã diễn ra tại ngôi thánh đường này: Những đoàn quân Thập Tự Chinh (Les Croisades) trước khi lên đường chinh chiến lấy lại Ðất Thánh (The Holy Land) đã đến cầu nguyện tại nơi đây; Hoàng Ðế Napoléon lấy vương miện tự phong hoàng đế cho mình, mặc dầu có sự bấùt đồng với Giáo Hoàng Pius VII, sau đó bắt Ngài giam tại Avignon cũng xảy ra tại đây; Những đoàn quân Cách Mạng năm 1789, sau khi phá ngục Bastille và Galerie des Rois cũng ra mắt tại nơi đây; Văn Hào Victor Hugo (1802 - 1885) nổi tiếng trong văn chương Pháp, tác giả hai đại tác phẩm tiểu thuyết "Thằøng Gù Nhà Thờ Ðức Bà" (Le Bossu de Notre Dame) và "Những Kẻ Khốn Cùng" (Les Misérables) cũng tìm nguồn cảm hứng và khung cảnh bố cục nơi ngôi thánh đường lịch sử này. Xin mời bạn bước vào bên trong thánh đường được kiến trúc theo đường nét Gothic, với những vòng bán nguyệt cao vút 43 m lên sát trần, đưa tâm hồn du khách hướng về trời cao, hòa hợp nhịp nhàng với những hàng cột bằng đá cẩm thạch theo kiến trúc La Mã. Nếu đi từ từ tiến về phía cung thánh, du khách không thể không ngẩn ngơ xúc động trước ba vòng kính lớn (rose window), ghép bằng kính màu sặc sỡ, diễn tả những sự tích trong Kinh Thánh, đường kính dài 21 m, được hoàn thành từ thế kỷ XIII, được gắn trên tường cuối cung thánh và hai bên gian tả hữu. Thật là tuyệt vời khi mặt trời sắp lặn chiếu những tia nắng cuối ngày xuyên qua những miếng kính muôn màu ấy vào trong thánh đường!! Dưới vòng kính màu trên cung thánh là một chiếc phong cầm vĩ đại lớn nhất thế giới, được thiết kế từ thế kỷ XIII, với 7,800 ống âm thanh (pipe), mà nhạc sĩ danh tiếng của nước Pháp ông Perrotin, người phát minh khoa hòa âm, và các nhạc sĩ nổi tiếng khác như Campa, Daquin, Louis Verne, Pierre Cocheau đã dạo những bản thánh ca bất hủ. Ngoài ra du khách còn được chiêm ngưỡng những bức họa lớn, diễn tả những sự kiện trong Kinh Thánh, vẽ từ thế kỷ XVII và XVIII treo trên tường thánh đường. Gầân cung thánh là tòa giảng, nơi mà ngày nay người ta còn nhắc lại những bài giảng Mùa Chay năm 1835 của một nhà giảng thuyết hùng biện đại tài, linh mục Lacordaire, dòng Ða Minh. Ngay trung tâm cung thánh là bức tượng điêu khắc bằng đá cẩm thạch lớn La Pieta, Ðức Mẹ ôm Chúa Kytô khi tháo đanh, được thực hiện do lời khấn của Hoàng Ðế Louis XIII. Các gian chung quanh bên trong thánh đường là 25 bàn thờ nhỏ kính các vị thánh của nước Pháp. Gần cung thánh là kho chứa thánh tích bảo vật như Vòng Gai mà quân dữ bắt Chúa đội trên đầu khi thụ nạn, được bọc trong khung bằng vàng và những chén, đĩa thánh quý giá vua Louis đã dâng cúng cho thánh đường quốc gia này. Theo tài liệu chính thức cho biết: Ðại Vương Cung Thánh Ðường có chiều dài 128 m, chiều cao hai tháp vuông là 69 m, chiều cao tới chóp đỉnh ngọn tháp ở giữa là 96 m, bên trong thánh đường rộng 60 m. Muốn tham quan hai ngọn tháp vuông, du khách có thể xử dụng thang máy hoặc phải leo lên qua 380 bậc xoáy trôn ốc. Từ đây du khách có thể nhìn bao quát Thủ đô Paris và chiêm ngưỡng 4 quả chuông lớn năïng gần 2,000 kg do quân đội Nga Hoàng đúc năm 1856 và một quả chuông lớn (Le Bourdon), nặng 13,000 kg, do Hoàng đế Louis XIV ra lệnh đúc năm 1683. Kể từ năm 1905, Chính Phủ Pháp đã xác nhận chủ quyền Ðại Vương Cung Thánh Ðường này, được coi như một bảo vật quốc gia hay một Di Tích Lịch Sử (Historic Monument) và Giáo Hội Công Giáo Pháp chỉ có nhiệm vụ cử hành các sinh hoạt tôn giáo tại nơi đây. Theo thống kê, mỗi năm có tới trên 15 triệu du khách khắp thế giới đến thăm viếng, không kể những đoàn giáo dân địa phương thường xuyên lui tới nguyện cầu. Tạm biệt thánh đường Notre Dame, xin mời du khách tản bộ trên bờ sông Seine phía Quai du Louvre, đi về hướng Bắc, bên tay phải là một Bảo Tàng Viện rất lớn Musée du Louvre, để bước vào một công trường lịch sử mang tên Place De La Concorde, nơi có ngọn tháp cao nguyên khối đá hình chóp, bốn góc có hình thú Ai Cập (Egyptian Obelisk) được các nghệ nhân Ai Cập tạc năm 1200 trước Công Nguyên và năm 1829 sau Công Nguyên được Hoàng Ðế Ai Cập Viceroy tặng cho nước Pháp. Từ công trường La Concorde, du khách sẽ tản bộ trên một Ðại Lộ cổ lát đá danh tiếng nhất nước Pháp và cả thế giới, đó là Ðại Lộ Champs Elysées (Avenue des Champs Elysées), nơi thường diễn ra các cuộc duyệt binh hoặc đón đoàn quân viễn chinh chiến thắng trở về, để tiến tới Khải Hoàn Môn (Arc de Triomphe), tọa lạc tại Công Trường Charles De Gaulle. Người ta cũng gọi là Công Trường Ngôi Sao (Place de l?Etoile), vì đây là tụ điểm của 12 đại lộ giao thông chính của thủ đô, khác nào một ngôi sao tỏa 12 cánh ra xung quanh. Ngày chúng tôi thả bộ trên Ðại Lộ Champs Elysées thì hai bên đường thành phố đang treo hai quốc kỳ Pháp và Nam Hàn, vì trước đó Tổng Thống Nam Hàn Kim Ðại Trọng chính thức đến thăm viếng nước Pháp và đến đặt vòng hoa tại Khải Hoàn Môn. Khải Hoàn Môn có hình dáng hao hao khải hoàn môn của La Mã, có chiều cao 50 m (163 feet) và chiều rộng 46 m (147 feet), được Hoàng Ðế Napoléon ra lệnh xây cất năm 1806 để Kỷ Niệm và Mừng Chiến Thắng của ông tại Âu Châu. Sau này để chào mừng Hoàng Hậu Marie Louise năm 1810 khi ông cưới bà. Nhưng mãi đến năm 1836, công trình kiến thiết này mới hoàn thành dưới thời Hoàng Ðế Louis Philippe. Nơi đây có ngọn lửa thiêng luôn luôn bốc cháy ngày đêm trên mộ Chiến Sĩ Vô Danh (The Unknown Soldier) để tưởng niệm tất cả những ai đã tử trận trong các cuộc chiến của nước Pháp: Ðệ Nhất và Ðệ Nhị Thế Chiến, Chiến Tranh Ðông Dương và Cuộc Cách Mạng Pháp. Năm 1840, hài cốt của Ðại Tướng Napoléon được cải táng từ đảo St Helena về cũng được rước đến Khải Hoàn Môn, trước khi đưa vào chôn cất tại mộ của ông trong Ðiện Les Invalides. Trên những bức tường chung quanh Khải Hoàn Môn, người ta ghi tên hàng trăm vị tướng Pháp danh tiếng đã tử trận và những hình tạc cảnh Chiến Thắng của Ðại Tướng Napoléon do điêu khắc gia Cortot thực hiện hoặc cảnh sáng tác Bài Quốc Ca La Marseillaise do Ðiêu khắc gia Rude tạc v.v. Ðây cũng là nơi mà chính phủ tổ chức quốc táng cho các nhân vật có công với nước Pháp, các Anh Hùng của Dân Tộc như quốc táng cho Văn Hào Victor Hugo năm 1885; quốc táng Thống Chế Ferdinand Foch năm 1929, ông là Tư lệnh tối cao Lựïc Lượng Ðồng Minh Ðệ I Thế chiến hoăïc để nhân dân Pháp và Paris chào mừng Ngày Giải Phóng Paris năm 1944 sau cuộc chiếm đóng của quân Ðức. Muốn tham quan Khải Hoàn Môn, du khách phải đi qua hai đường hầm từ Ðại lộ Kéber hoặc Mac Mahon đi vào. Nếu muốn leo lên nóc Khải Hoàn Môn, du khách phải mua vé và lên bằng cầu thang máy. Nơi đây có phòng triển lãm nhỏ trình bày tiến trình xây cất Khải Hoàn Môn cũng như có một cái nhìn bao quát từ đại lộ Champs Elysées qua bảo tàng viện Le Louvre mãi tới Vương Cung Thánh Ðường Sacré Coeur. Dời Khải Hoàn Môn, du khách dùng xe hơi hoặc xe bus đến thăm một công trình độc đáo nhất thế giới, được mọi người công nhận như một biểu tượng đặc trưng cho Thủ đô Paris: Ðó là Tháp Eiffel, tại Công Trường Champ de Mars. Tháp Eiffel do một kỹ sư người Pháp, ông Gustave Alexandre Eiffel, mà tên tuổi ông luôn gắn liền với những chiếc cầu bằøng thép, được Chính phủ Pháp cho xây cất nhân dịp Hội Chợ Quốc Tế năm 1889. Tháp Eiffel là một công trình kiến trúc hoàn toàn bằng thép, đặt trên bệ 4 chân, với chiều cao 327 m (1,056 feet), kể cả cột đài truyền hình trên nóc cao 17 m (55 feet). Trong những ngày đẹp trời, từ những khu vực cách xa 40 dạêm Anh, người ta cũng có thể nhìn thấy ngọn tháp này. Tổng cộng trọng lượng tháp Eiffel là 7,000 tấn, nhưng người kỹ sư thiên tài đã tính toán tài tình để toàn bộ trọng lượng cây tháp này tạo nên một sức ép trên mặt đất khác nào một người trung bình ngồi trên một chiếc ghế bốn chân. Du khách có thể xử dụng thang máy để tham quan ngọn tháp danh tiếng này. Tháp chia thành ba trạm: trạm đầu tiên trên độ cao 50 m có thể nhìn khu vực chung quanh tháp. Nơi đây có một bảo tàng viện nho nhỏ, một nhà hàng, một quán rượu mở cửa suốt năm. Trạm thứ hai du khách có thể nhìn bao quát Thủ đô Paris. Trạm thứ ba trên độ cao 310 m, du khách sẽ có cái nhìn toàn bộ các con đường, các dinh thự, các thị trấn chung quanh Paris trong đướng bán kính 40 dặïm Anh. VÀI CẢM NGHĨ QUA MỘT THOÁNG PARISThâït là một thiếu sót lớn nếu viết về Kinh Thành Paris và nước Pháp mà lại quên không nhắc đến Cộng Ðồng Người Việt tại nơi đây. Nếu tôi không nhầm thì người Việt hải ngoại có nguồn gốc lịch sử lâu đời nhất phải là Cộng Ðồng Người Việt trên đất Pháp. Nó bắt nguồn từ khi Việt Nam còn sống dưới chế độ Pháp thuộc. Nhiều chàng thanh niên Việt đã tình nguyện hoặc bị ép buộc đi lính khố xanh khố đỏ cho mẫu quốc trong Ðệ I Thế Chiến (1914 - 1918) đánh nhau với nước Ðức. Sau đó nhiều chàng trai đất Việt trong đoàn quân viễn chinh đã tình nguyện ở lại định cư lập nghiệp tại đây. Thảng hoặc có những phụ nữ Việt Nam lấy chồng là người Pháp hoặc quân nhân Pháp, cuộc chiến tàn, theo chồng trở về cố hương. Với những lớp người thuộc thế hệ thứ nhất này, hiện nay đã có hai ba thế hệ tiếp theo từ thượng bán thế kỷ XX đến nay. Theo một thống kê được công bố thì Cộng Ðồng Người Việt Tại Pháp có tới 250,000 người, sống rải rắc khắùp các thành phố lớn như Paris, Marseille, Toulouse, Lyon v.v.. Do đó chúng ta không ngạc nhiên khi thấy trong văn chương Việt Nam gần đây, nhiều tác phẩm văn học như thơ nhạc tiểu thuyết đã có ít nhiều liên hệ với những địa danh hoặc những nhân vật tại Paris và Pháp, nhất là nơi đây cuộc sống tự do, bình đẳng và thân hữu được tôn trọng. Còn gì thơ mộng hơn khi tản bộ bên bờ sông Seine hoặc ngồi tâm sự với vài người bạn thân cạnh quán cà phê bên đường hoặc du ngoạn trên bờ biển Normandie, Bretagne. Ðó là trường hợp của Thi sĩ Nguyên Sa, khi chúng ta được đọc những vần thơ của ông: "Lên xe tiễn em đi.. Chưa bao giờ buồn thế.. Trời mùa Ðông Paris, suốt đời làm chia ly..." Với khung cảnh của Thủ đô Paris hoa lệ, thơ mộng, quyến dũ thì có lẽ rất nhiều người khi tạm biệt không thể không mang theo những nỗi buồn thương nhớ và hẹn sẽ tái ngộ. Chúng tôi không biết nhạc sĩ Ðức Huy đã có những cảm xúc nào nhưng trong bài hát có tên là "Ðể Quên Con Tim" ông đã viết: "Ngày dời Paris, tôi đã để quên con tim..." thì chắc chắn nhiều du khách đến Paris cũng có tâm trạng như ông và sẽ nhận nơi này là quê hương thứ hai như Văn Hào Ernest Miller Hemingway xác nhận trên đây. Riêng chúng tôi khi ghi lại Một Thoáng Paris, bản thân không khỏi không có nhữûng cảm nghĩ buồn, vì giữa một Ðại Vương Cung Thánh Ðường Paris lịch sử, đầy ắp những di tích lịch sử vô cùng quý giá, với bao công lao vun đắp của biết bao thế hệ văn nghệ sĩ trứ danh thì nay khác nào một bảo tàng viện!!. Du khách khắp thế giới thản nhiên tản bộ ngay trong lòng thánh đường, quan sát nhìn ngắm như đi xem một cuộc triển lãm nghệ thuật, không còn những tâm tình tâm linh, không còn sự kính mộ nơi đền thờøù là nơi cầu nguyện nữa! Phải chăng đời sống tâm linh nơi con người thờùi nay đã phai nhạt chăng?! Phải chăng ý niệm tôn giáo không còn trong xã hội hôm nay!!
|